Aktualności

CZARNKOWSKO-TRZCIANECKIE POMNIKI PRZYRODY

Pomniki przyrody po nowemu

Naglowek

17 grudnia 2017 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody. Nowe zasady nie dotyczą obiektów objętych ochroną przed tym terminem.

Według nowych przepisów, jednym (ale co ważne nie jedynym!) z kryteriów uznania drzew za pomnik przyrody jest obwód jego pnia. W załączniku do rozporządzenia znajdziemy minimalne obwody pni (mierzonych na wysokości 130 cm) dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (tabela poniżej). Wcześniej takie wymiary nie obowiązywały, a pomniki przyrody ustanawiano na podstawie własnego uznania, często kierując się propozycjami przygotowanymi np. przez specjalistów z organizacji pozarządowych.

Lp.

Rodzaj/gatunek drzewa

Minimalny obwód pnia drzewa mierzony w centymetrach na wysokości 130 cm1)

1. bez koralowy, cis pospolity, jałowiec pospolity, kruszyna pospolita, rokitnik zwyczajny, szakłak pospolity, trzmielina

50

2. bez czarny, cyprysik, czeremcha zwyczajna, czereśnia, głóg, jabłoń, jarząb pospolity, jarząb szwedzki, leszczyna pospolita, żywotnik zachodni

100

3. grusza, klon polny, magnolia drzewiasta, miłorząb, sosna Banksa, sosna limba, wierzba iwa, żywotnik olbrzymi

150

4. brzoza brodawkowata, brzoza omszona, choina, grab zwyczajny, olsza szara, orzech, sosna wejmutka, topola osika, tulipanowiec, wiąz górski, wiąz polny, wiąz szypułkowy, wierzba pięciopręcikowa

200

5. daglezja, iglicznia, jesion wyniosły, jodła pospolita, kasztanowiec zwyczajny, klon jawor, klon zwyczajny, leszczyna turecka, modrzew, olsza czarna, perełkowiec, sosna czarna, sosna zwyczajna, świerk pospolity

250

6. buk zwyczajny, dąb bezszypułkowy, dąb szypułkowy, lipa, platan, topola biała, wierzba biała, wierzba krucha

300

7. inne gatunki topoli niż wymienione w lp. 4 i 6

350

1) Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni – za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni

Rozporządzenie mówi również, że  ochroną mogą być obejmowane obiekty, które wyróżniają się wśród innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy. W tym przypadku brany może być pod uwagę: obwód pnia, wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach (w tym w alejach lub szpalerach), pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku krzewów.

Kryterium uznawania tworów przyrody nieożywionej za pomniki przyrody jest wyróżnianie się w skali kraju, województwa lub gminy wśród innych tworów przyrody nieożywionej tego samego typu ze względu na np. rozmiar, skład petrograficzny lub inne cechy geologiczne, jak w przypadku głazów narzutowych. Inne cechy brane są pod uwagę w przypadku źródeł, wodospadów, wywierzysk, skałek, jarów czy jaskiń. Rozporządzenie dostępne jest: tutaj.